نحوه امتحان دکترای تاریخ سراسری و دانشگاه آزاد و مصاحبه دکترا

 

 

نحوه امتحان دکترا و نحوه مصاحبه دکترای سراسری

 تا 4 سال پیش امتحان دکترا به صورت تشریحی برگزار می شد و هر دانشجو برای سپری کردن امتحان به دانشگاههای مختلف مراجعه می کرد. از سال 1390 امتحان دکترا متمرکز شد و سازمان سازمان سنجش متولی این امر گردید.  هم اکنون دکترای سراسری به صورت تستی برگزار و هر دانشجو در هر گدام از سه گرایش ایران اسلامی، تاریخ باستان و تاریخ اسلام می تواند امتحان بدهد. روند کار بر این است که شما ابتدا در آذر ماه در سایت سازمان سنجش ثبت نام می کنید. در این ثبت نام شما باید گرایش خود را انتخاب کنید یا ایران اسلامی، یا باستان و یا اسلام.

آزمون دکترای تاریخ سراسری از سه بخش سوالات تخصصی، زبان انگلیسی تخصصی و تست هوش تشکیل شده است. روند امتحان به صورت زیر است:

۱. سوالات تخصصی: دانشجویان ایران اسلامی 90 سوال تستی دارند که محدوده آن از ورود اسلام به ایران تا انقلاب سال 57، سوالات فلسفه تاریخ و سوالات روش شناسی در تاریخ می باشد. تا چند سال پیش محدوده سوالات تاریخ ایران اسلامی تا کودتای 28 مرداد بود؛ ولی از آنجایی که از سال 91 دانشجویان انقلاب اسلامی زیر مجموعه دانشجویان ایران اسلامی قرار گرفته اند، محدوده سوالات ایران اسلامی تا انقلاب 57 امتداد پیدا کرده است یعنی دانشجویان ایران اسلامی باید منابع انقلاب اسلامی را هم مطالعه بفرمایند. منابع ایران اسلامی در بخش منابع دکترا ذکر شده است. دانشجویان سعی کنند ابتدا برای هر سلسله تاریخی یک منبع مطالعه کنند و سپس وقتی یک دور کامل برای هر سلسله یک کتاب خواندند، بیایند برای سلسله هایی که سوالات بیشتر از آنها داده می شود (مثل سلجوقیان، ایلخانان، قاجاریه، صفویه، پهلوی)، کتابهای دیگری نیز بخوانند.

دانشجویان باستان و اسلام نیز این گونه هستند فقط فرق انها این است که سوالات مربوط به گرایش خود را پاسخ می گویند.

2. زبان انگلیسی تخصصی: تا سال 91 سوالات زبان مربوط به همان رشته برای دانشجویان بود و داشتن نمره تافل برای دادن امتحان تخصصی تاریخ لازم و ضروری بود؛ اما از سال 91 دیگر لازم نیست برای ورود به جلسه دکترا شما مدرک زبان داشته باشید. از این سال سازمان سنجش 100 سوال زبان عمومی را برای دانشجویان در نظر گرفت. یعنی دانشجویان تاریخ سوالات زبانشان با سوالات دیگر گروههای علوم انسانی یکی بود. از سال 1392 سوالات آزمون را به صورت تخصصی برگزار کردند یعنی دانشجویان تاریخ سوالات زبان تاریخ باید جواب دهند. سوالات دارای نمره منفی نیز می باشند. ضریب نمره زبان یک می باشد. یعنی بر خلاف سالهای قبل، ضریب زبان نسبت به تخصصی ها کمتر شده است. دانشجویان دیگر لازم نیست حتماً مدرک زبان تافل برای آزمون داشته باشند تا بتوانند مجوز ورود به امتحان تخصصی را پیدا کنند ولی من به شما دانشجویان پیشنهاد می کنم حتماً مدرک تافل را بگیرید.

راحتترین امتحان زبان، تافل دانشگاه تهران است که هر 4 ماه یکبار برگزار می شود. شما برای آگاهی از تاریخ این امتحان به سایت دانشگاه تهران سر بزنید. امتحان راحت زبان دیگر در ایران، زبان ام اس آر تی(MSRT) یا ام سی اچ ای(MCHE) است. این امتحان را ماهانه وزارت علوم برگزار می کند. امتحان معتبر دیگر تولیمو است که آن را سازمان سنجش برگزار می کند و در مورد آگاهی از آن می توانید به سایت سازمان سنجش مراجعه کنید. پس امتحان های زبان از راحت به سخت در ایران عبارتند از: تافل دانشگاه تهران، ام اس آر تی، تولیمو و در نهایت تافل بین المللی که این آخری خیلی سخت است و برای شما پیشنهاد نمی شود. گرفتن نمره 60 از 100 تافل دانشگاه تهران، داشتن نمره 500 از 1000 تولیمو و داشتن نمره 500 از 1000 امتحان ام اس آر تی برای دانشجویان تاریخ در این امتحانان زبان الزامی است.

حال این سوال پیش می آید که چرا من به شما توصیه می کنم مدرک تافل داشته باشید؟ در پاسخ باید بگویم که:

الف) کسی که مدرک تافل دارد، در مصاحبه یک قدم از دیگران جلوتر است. وقتی شما در آزمون کتبی قبول می شوید و به مصاحبه می روید، در مصاحبه از شما می پرسند که آیا مدرک زبان دارید یا نه؟ شما اگر مدرک زبان داشته باشید در چشم استادان مصاحبه گر بسیار باارزشتر جلوه می کنید و یک نمره بسیار خوب برای شماست.

ب) وقتی شما هم در آزمون کتبی و هم در مصاحبه قبول شدید و وارد دانشگاه شدید، در سال دوم دانشجویی از شما امتحانی تحت عنوان امتحان آزمون جامع گرفته می شود. یکی از شرطهایی که شما باید حتماً برای این امتحان داشته باشید، مدرک زبان است. حال اگر شما تافل داشته باشید، در هنگام ثبت نام آن را به مسئول دانشگاه می دهید و ایشان مدرک را در پرونده شما قرار می دهند و شما دیگر لازم نیست در هنگام آزمون جامع مدرک زبان بیاورید.

ج) شما اگر در آینده خواستید برای هئیت علمی دانشگاهی ثبت نام کنید، داشتن مدرک زبان برای شما می تواند بسیار حائز اهمیت باشد و شما را نسبت به دیگران در اولویت پذیرش قرار دهد.

3. تست هوش: امتحان تست هوش امتحانی بوده است که سالیان دور در اروپا از دانشجویان متقاضی برای ورود به دانشگاه گرفته می شد. حال این رسم در اروپا از بین رفته است و فقط در بعضی از دانشگاههای ترکیه، مالزی و هند و تاجیکستان برقرار است. ایران از سال 91 تصمیم گرفت این امتحان را در آزمون دکترا جای دهد. برای دانشجویان تاریخ حدود 30 سوال تست هوش می دهند. 15 تست آن مسائل ریاضی و 15 سوال دیگر آن مسائل جامعه شناسی و روانشناسی است. از آنجایی که طبیعتاً دانشجویان تاریخ ریاضی را فراموش کرده اند، زدن تست هوش بالا برای آنها کاری به مراتب دشوار است و من به دانشجویان تاریخ پیشنهاد میکنم که هیچ گونه منبعی برای این تست هوش نخوانند چون فایده ای ندارد. هر دانشجویی با توجه به ادراک خود می تواند آن 15 سوال روانشناسی و جامعه شناسی را پاسخ گوید. حال اگر دانشجویان تاریخی هستند که دیپلم و یا لیسانس آنها ریاضی و فنی بوده است، توصیه می کنم یک کم مطالعه داشته باشند زیرا آنها می توانند تا حدی 15 سوال دیگر ریاضیات را پاسخ گویند. سوالات تست هوش زیاد تاثیر گذار نیست زیرا معمولاً دانشجویان تاریخ آن را کم می زنند حتی من مشاهده کرده ام که بعضی ها منفی زده اند ولی با توجه به نمره زبان و تخصصیشان به مصاحبه دعوت شده اند. اگر تست هوش را در حد 30 درصد بزنید بسیار عالی خواهد بود.

حال دانشجویان وقتی نمره امتحان آمد، با توجه به ظرفیت های وزارت علوم تا 3 برابر ظرفیت به مصاحبه دعوت می شوند. دانشجو با توجه به رتبه خود، تا سه دانشگاه می تواند برای محل مصاحبه خود انتخاب کند. این مرحله بسیار مهم است. من یک مثال می زنم. مثلاً دانشجویی رتبه 30 در آزمون به دست آورده است. این دانشجو دوست دارد در دانشگاههای معتبر پذیرش شود و می آید دانشگاههای معتبر مثل تهران، مدرس و بهشتی را برای مصاحبه انتخاب می کند. این دانشجو یک ریسک بزرگ را انجام داده است زیرا به این نکته توجه نکرده است که قبل از او 30 نفر جلوتر هستند و اکثر آنها این دانشگاهها را می زنند و او در مصاحبه شانس بسیار کمتری در مواجه با رقبای قویتری دارد. ولی دانشجوی دیگری با رتبه مثلاً 33 می آید دانشگاههای شیراز، اصفهان و همدان را می زند. این دانشجو به مراتب شانس بیشتری برای قبولی دارد زیرا با دانشجویان با رتبه های ضعیفتری در حال رقابت در مصاحبه است. پس واقع بین باشید و در انتخاب دانشگاهها بسیار دقت کنید. در سال 90 شاهد دانشجویی با رتبه 12 بودم که در هیچ جا قبول نشد ولی دانشجویی با رتبه 45 در یکی از دانشگاههای پذیرفته شد.

حال دانشجو می رود مصاحبه. دانشگاههای مثل تهران و بهشتی مجدداً امتحان کتبی از دانشجویان می گیرند ولی دانشگاههای دیگر این کار را انجام نمی دهند. در سالهای پیش از آنجایی که تعداد شرکت کننده در آزمون دکترا کم بود وقتی دانشجویان به مصاحبه می رفتند، به قول عامیانه اساتید با سوال و پرسش پوست آنها را می کندند اما هم اکنون که تعداد دانشجویان در مصاحبه بسیار زیاد است استادها دیگر وقتی برای سوالات ریز تخصصی ندارند.

معمولاً در مصاحبه ابتدا وقتی دانشجو وارد اتاق مصاحبه شد، استادان تاریخ آن دانشگاه نشسته اند و آماده مصاحبه گرفتن هستند. من توصیه می کنم دانشجو بسیار خونسرد باشد زیرا اساتید بر این باور دارند که دانشجویی که بلرزد و یا ترس داشته باشد نمی تواند یک استاد خوب شود و احتمال رد شدن شما وجود دارد. یادم است که چند سال پیش دکتری در دانشگاه تهران، هر کس وارد اتاق می شد می گفتند یکی لیوان آب بخور. آن موقع دانشجویان علت این کار استاد را متوجه نمی شدند ولی منظور استاد سنجیدن میزان استرس دانشجو بود. ابتدا از شما اطلاعات شخصی می پرسند مثلاً اهل کجایید، کجا درس خواندید، عنوان پایان نامه شما چه بوده است و از این گونه سوالات. سعی کنید پایان نامه خود را مرور کنید زیرا از پایان نامه شما سوال خواهند پرسد. پایان نامه خود را حتماً برای مصاحبه به همراه داشته باشید زیرا از شما آن را خواهند خواست.

یکی از اساتید جدولی جلویش هست که به آن جدول رزومه می گویند. این جدول شامل حدود بیست عنوان است. عنوان هایی مثل مقاله تخصصی، همایش، مقاله های علمی پژوهشی، مقاله های ترویجی، تدریس در دانشگاه، نشست های تخصصی، داشتن مدرک زبان، داشتن مدرک کامپیوتر و غیره است. هر کدام از این موارد یک نمره خاص برای خود دارد و شما هر کدام از این مدارک را که دارید باید به استاد مورد نظر ارائه دهید تا به شما نمره دهند. در پایان نمره ها جمع و یک نمره کل به شما داده می شود. این مرحله یعنی ارائه رزومه مهمترین مرحله مصاحبه است و تجربه نشان داده است که هر کس رزومه قویتری دارد در مصاحبه موفقتر است و در اولویت قرار دارد. پس دانشجویان سعی کنند از همان زمانی که برای دکترا شروع به خواندن می کنند، در فکر چاپ مقاله نیز باشند و رزومه خود را تقویت کنند. چاپ مقاله یک روند طولانی است پس شما قبل از این که به مصاحبه برسید باید یک رزومه خوب برای خود مهیا کنید. دو سال پیش من دانشجویی دیدم که رتبه 4 کشور شده بود ولی هیچ مقاله ای نداشت به همین دلیل هیچ جا قبول نشد.

بحث بعدی دست های پنهان است. یعنی به زبان بسیار ساده پارتی بازی. بسیاری از افراد در مصاحبه قربانی این سیاست می شوند. چون در این چند سال رسم بر این بوده است که هر دانشگاه دانشجوی خود را پذیرش می کند به همین دلیل دانشجویان دانشگاههای دیگر شانس کمتری برای قبولی در آن دانشگاه را دارند. این را نمی شود کاری کرد. خود اینجانب شاهد بودم که دانشگاهی 12 نفر را در سه گرایش جذب کرد و همه آنها دانشجویان ن دانشگاه بودند. یکی از انها حتی پایان نامه خود را دفاع نکرده بود ولی جذب شد. امیدوارم روزی برسد که این روند و ضایع کردن حق و حقوق دانشجویانی که تمام زندگی خود را صرف تحصیل کرده اند از بین نرود.

دانشگاههایی که تاریخ ایران اسلامی می گیرند: تهران، شهید بهشتی، مدرس، تربیت معلم (خوارزمی)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، اصفهان، قزوین، شیراز، الزهرا، تبریز، دانشگاه پیام نور تهران

دانشگاههایی که اسلام می گیرند: تهران، مدرس، الزهرا، اصفهان، دانشگاه پیام نور قشم

دانشگاه هایی که باستان می گیرند: فقط دانشگاه تهران

دانشگاههایی که انقلاب اسلامی می گیرند: پژوهشگاه امام خمینی تهران، پژوهشگاه امام خمینی همدان

دانشگاه اصفهان دکترای تاریخ محلی نیز می گیرد.

 

نحوه امتحان دکترا و نحوه مصاحبه دکترای دانشگاه آزاد

به زودی اطلاعات مفیدی ارائه خواهد شد..........

 

|+| نوشته شده توسط مورخ معاصر در یکشنبه هجدهم اسفند 1392 و ساعت 18:21